New England Patriots очкычы Сальвадорга Кытайда җитештерелгән 500 000 COVID вакцинасы китергән, һәм шул ук вакытта ул үзен Латин Америкасында йогынты өчен ачы геосәяси көрәшкә тарткан.
Чәршәмбе иртәсендә, төн уртасыннан соң, Кытайның Үзәк Американың бу кечкенә илендәге югары дәрәҗәдәге дипломаты Сан-Сальвадорга килеп җиткәч, "пат очкычын" каршы алды.
Алты тапкыр Супербоул чемпионнарының кызыл, ак һәм зәңгәр төстәге эмблемалары Boeing 767 очкычына урнаштырылганда, йөк бүлеге кытай иероглифлары язылган зур тартманы бушату өчен ачылды. Илче Оу Цзяньхун Кытайның "һәрвакыт Сальвадорның дусты һәм партнеры булачак" дип әйтте.
Аның сүзләре Байден администрациясенә карата нечкә генә түгел, ә нечкә генә тәнкыйть иде, ул соңгы атналарда президент Найиб Букелены Югары Судның берничә судьясын һәм югары прокурорны вазифасыннан азат иткән өчен тәнкыйтьләде һәм моның Сальвадор демократиясенә зыян китерүе турында кисәтә.
Букеле Кытай белән яңа мөнәсәбәтләрен Америка Кушма Штатларыннан ташламалар алу өчен кулланудан оялмады, һәм берничә социаль медиа постында ул вакцина китерүне мактады - пандемия башланганнан бирле Сальвадорга Пекиннан дүртенче тапкыр китерү. Ил әлегә Кытайдан 2,1 миллион доза вакцина алды, ләкин аның традицион союздашы һәм иң зур сәүдә партнерыннан, һәм 2 миллионнан артык Сальвадор иммигранты яшәгән Америка Кушма Штатларыннан бер доза да алмады.
"Алга, Патс", - дип язды Букеле пәнҗешәмбе көнне кояш күзлеге белән елмаюлы йөз белән твиттерда - команданың үзенең бу очышка катнашы аз булса да, бу очышны команда кулланмаган вакытта очкычларны арендага алучы компания оештырган.
Латин Америкасы буйлап Кытай АКШның дистә еллар дәвамында өстенлек итүен кире кагуга юнәлтелгән "вакцина дипломатиясе" өчен уңдырышлы җир тапты. Our World in Data онлайн тикшеренү сайты мәгълүматлары буенча, бу төбәк вирустан дөньяда иң нык зыян күргән төбәк булып тора, сигез ил җан башына үлем очраклары буенча беренче унлыкка керә. Шул ук вакытта, тирән рецессия ун елдан артык икътисади үсешне юкка чыгарды, һәм берничә илдә хөкүмәтләр көчәя барган басым белән очраша, хәтта инфекция күрсәткечләренең артуын контрольдә тота алмауларына ачуланган сайлаучыларның көч куллану белән протестлары да була.
Бу атнада Конгресска Кытайның күтәрелешенең милли куркынычсызлыкка йогынтысы турында киңәш бирүче АКШ-Кытай Икътисади һәм Иминлекне Карау Комиссиясе, АКШның төбәккә үз вакциналарын җибәрә башларга тиешлеге, югыйсә күптәнге союздашларының ярдәмен югалту куркынычы барлыгы турында кисәтте.
"Кытайлар һәр йөкне асфальтка фотога әйләндерәләр", - диде АКШ Армиясе Хәрби Көллиятенең Стратегик Тикшеренүләр Институтының Кытай-Латин Америкасы белгече Эван Эллис пәнҗешәмбе көнне панельдә. "Президент чыгып әйтте: "Тапшыру тартмасында Кытай флагы бар. Шуңа күрә, кызганычка каршы, кытайлар маркетинг эшен яхшырак башкаралар".
Patriots вәкиле Стейси Джеймс команданың вакцина китерүдә турыдан-туры катнашы булмавын әйтте һәм аларның геосәяси көрәштә яклы булулары турындагы фикерне кире какты. Узган ел, пандемия башланганда, Patriots хуҗасы Роберт Крафт Кытай белән команданың ике очкычының берсен Шэньчжэньнан Бостонга 1 миллион N95 битлек ташу өчен куллану турында килешү төзеде. Джеймс әйтүенчә, очкычны команда кулланмаган вакытта Филадельфиядә урнашкан Eastern Airlines компаниясе арендалаган.
"Вакцина кирәк булган урынга аны алу өчен актив миссиядә катнашу күңелле", - диде Джеймс. "Ләкин бу сәяси миссия түгел."
Associated Press мәгълүматлары буенча, вакцина дипломатиясе кысаларында, Кытай 45тән артык илгә якынча 1 миллиард вакцина дозасы бирергә вәгъдә бирде. Кытайның күп санлы вакцина җитештерүчеләренең бары тик дүртесе генә быел ким дигәндә 2,6 миллиард доза җитештерә алачакларын белдерә.
АКШ сәламәтлек саклау чиновниклары әлегә Кытай вакцинасының эшләвен исбатламадылар, һәм Дәүләт секретаре Энтони Блинкен Кытайның вакцина сатуын һәм иганәләрен сәясәтләштерүенә зарланды. Шул ук вакытта, демократлар да, республиканнар да Кытайның кеше хокуклары турындагы язмаларын, талаучы сәүдә практикасын һәм цифрлы күзәтүне якынрак мөнәсәбәтләргә комачаулаучы фактор буларак кискен тәнкыйтьләделәр.
Ләкин үз халкына вакцинация ясау өчен көрәшүче күп кенә үсеп килүче илләр Кытай турында начар сүзләр әйтүгә түземле түгел һәм АКШны Көнбатышта җитештерелгән тагын да затлы вакциналар туплауда гаепли. Дүшәмбе көнне президент Джо Байден киләсе алты атна эчендә үз вакцинасының тагын 20 миллион дозасын бүлешергә вәгъдә бирде, шуның белән АКШның чит илләрдәге гомуми вакцинасын 80 миллионга җиткерде.
Латин Америкасы иле шулай ук Кытайга пандемия китереп чыгарган рецессия вакытында зур инфраструктура проектларына инвестицияләр керткәне һәм төбәктән товарлар сатып алганы өчен рәхмәт белдерде.
Шулай ук бу атнада Буклер союздашлары өстенлек иткән Сальвадор Конгрессы Кытай белән су чистарту корылмалары, стадионнар һәм китапханәләр һ.б. төзү өчен 400 миллион юань (60 миллион доллар) күләмендә инвестиция салуны күздә тоткан хезмәттәшлек килешүен раслады. Бу килешү элеккеге Сальвадор хөкүмәтенең 2018 елда Тайвань белән дипломатик мөнәсәбәтләрне өзүе һәм коммунистик Пекин белән мөнәсәбәтләре нәтиҗәсе.
"Байден администрациясе Латин Америкасы сәясәтчеләренә Кытай турында ачык киңәш бирүне туктатырга тиеш", - диде Бразилиянең Сан-Паулу шәһәрендәге Гетулио Варгас фондының халыкара мөнәсәбәтләр профессоры Оливер Стуенкель Конгрессның консультатив комиссиясе алдында чыгыш ясаганда. Латин Америкасында Кытай белән сәүдә итүнең күп кенә уңай икътисади нәтиҗәләрен исәпкә алганда, бу тәкәбберлек һәм намуссызлык кебек яңгырый."
Бастырылган вакыты: 2022 елның 10 июне